Veel vrouwen merken dat ze in de overgang ineens aankomen, zonder dat ze anders eten of minder bewegen. Frustrerend? Absoluut. Maar je bent zeker niet de enige. Onderzoek laat zien dat ongeveer 60 tot 70% van de vrouwen tijdens de overgang aankomt, vaak enkele kilo’s en vooral rond de buik. Gewichtstoename tijdens de overgang heeft alles te maken met hormonale veranderingen, een tragere stofwisseling en veranderingen in je lichaamssamenstelling. Gelukkig zijn er manieren om deze extra kilo’s aan te pakken. In dit artikel leggen we uit waarom je aankomt, wat er in je lichaam gebeurt en wat je kunt doen om gezond en sterk te blijven in deze nieuwe levensfase.
Gewichtstoename is een veelvoorkomend symptoom bij vrouwen in de overgang en kan zowel fysiek als emotioneel zwaar zijn. Het gaat hierbij niet alleen om cijfers op de weegschaal, maar ook om veranderingen in je lichaam waar je je misschien niet prettig bij voelt.
Hormonale veranderingen, zoals de afname van oestrogeen, beïnvloeden de manier waarop je lichaam vet opslaat. Dit resulteert vaak in een toename van buikvet en vetophoping rondom de taille. Daarnaast vertraagt je stofwisseling, waardoor het lastiger kan zijn om af te vallen of je gewicht stabiel te houden.
Een gezond gewicht draait hierbij niet om ‘slank zijn’, maar om energie, vitaliteit en je goed voelen in je lichaam.
Twijfel je of je al in de overgang zit? Onze zelftest helpt je om je klachten te begrijpen en inzicht te krijgen in de fase waarin je zit.
Doe de testDeel jouw ervaring
Door jouw verhaal te delen, help je andere vrouwen om herkenning te vinden en zich minder alleen te voelen in de overgang. Wil je jouw ervaring met ons delen?
Tijdens de overgang verandert er veel in je lichaam. Je oestrogeenniveau daalt, je stofwisseling wordt trager en je spiermassa neemt af. Dit alles zorgt ervoor dat je lichaam minder calorieën verbrandt, zelfs als je levensstijl niet verandert.
Daarnaast spelen factoren zoals slechter slapen, stress en hormonale schommelingen een rol. Deze kunnen je eetlust beïnvloeden, zorgen voor meer snaaimomenten en het afvallen lastiger maken.
Lees ook
Veel vrouwen zien dat hun lichaamsvorm verandert: vet dat eerder vooral op heupen of dijen zat, lijkt zich te verplaatsen naar de buik. Dit wordt vaak veroorzaakt door het dalen van het oestrogeen. Je lichaam probeert dit tekort deels te compenseren door meer vet op te slaan in de buikregio, omdat vetweefsel ook een kleine hoeveelheid oestrogeen aanmaakt. Dit is een normaal proces, maar kan wel confronterend zijn.
Tijdens de overgang, en vooral in de perimenopauze (de fase voor de menopauze), veranderen je hormoonspiegels. Hierdoor kun je aankomen in gewicht. De belangrijkste oorzaken zijn:
Lees ook
Ja, afvallen tijdens de overgang is mogelijk, maar het vraagt vaak om een andere aanpak dan je gewend was. Diëten waarmee je vroeger makkelijk kon afvallen, werken nu soms minder goed. Je lichaam heeft andere behoeften en een langzame, duurzame aanpak werkt meestal beter dan streng lijnen.
Aankomen kan lastig voelen. Gelukkig zijn er veel dingen die helpen:
Krachttraining is je beste vriend. Hoe meer spiermassa je hebt, hoe meer calorieën je lichaam in rust verbrandt. Combineer dit met cardio (wandelen, fietsen) voor het beste effect. Probeer minstens 30 minuten per dag te bewegen.
→ Lees meer over sport en beweging tijdens de overgang
Kies voor onbewerkte voeding met veel vezels, groenten en gezonde vetten (zoals vette vis, avocado’s en noten). Vermijd veel suikerrijke snacks en sterk bewerkte producten. Je lichaam kan in de overgang minder nodig hebben dan vroeger. Het helpt om te kiezen voor voedzame maaltijden en porties die bij je passen, zonder streng te lijnen of calorieën te tellen. Richt je liever op regelmaat dan op streng lijnen.
Eiwitten helpen spiermassa te behouden én geven een vol gevoel. Denk aan eieren, yoghurt, peulvruchten, vis, kip of tofu.
→ Lees meer over voeding tijdens de overgang
Water ondersteunt je stofwisseling en helpt voorkomen dat je dorst verwart met honger.
Langdurige stress kan cortisol verhogen, wat vetopslag rond de buik kan bevorderen. Ontspanning is dus geen luxe: wandelen, ademhaling, yoga, meditatie of een goed gesprek kan echt helpen.
→ Bekijk ontspanningsoefeningen voor tijdens de overgang
Slaaptekort verstoort honger- en verzadigingshormonen, waardoor je sneller grijpt naar snacks. Streef naar 7-9 uur slaap per nacht. Juist in de overgang is het voor veel vrouwen lastig om slaap te krijgen. Probeer op een vast tijdstip naar bed te gaan en een uur van tevoren niet meer op een scherm te kijken.
→ Lees meer tips voor slaap & ontspanning tijdens de overgang
Heb je al van alles geprobeerd en wil je verder kijken wat voor jou werkt? En wil je een advies en plan op maat? Dan is het nuttig om contact op te nemen met een diëtist voor persoonlijke coaching en begeleiding. Een diëtist is vrij toegankelijk en wordt vanuit de basisverzekering vergoed (3 uur per kalenderjaar). Neem contact op met je zorgverzekeraar voor meer informatie.
→ Bekijk onze samenwerkende experts
Hormoontherapie is geen oplossing om af te vallen. Wel kan HST bij sommige vrouwen helpen om andere overgangsklachten te verminderen, zoals slecht slapen of ernstige opvliegers. Daardoor wordt het soms makkelijker om leefstijlveranderingen vol te houden. Of HST passend is, verschilt per persoon en vraagt altijd om overleg met een arts.
Als gewichtstoename snel gaat, niet verklaarbaar voelt of gepaard gaat met andere klachten zoals extreme vermoeidheid, somberheid of slaapproblemen, is het verstandig dit te bespreken met je huisarts.
Ook als je alles “goed doet” en toch blijft aankomen, kan het helpend zijn om samen te kijken naar wat er in je lichaam speelt.
→ Download de checklist ter voorbereiding op een gesprek met je huisarts.
De overgang is niet alleen lichamelijk een uitdaging, maar ook mentaal. Je merkt misschien dat je lichaam verandert: je komt wat aan, je taille verandert, en je huid en haar voelen anders dan vroeger. Dat kan confronterend zijn, omdat verandering nu eenmaal schuurt.
Veel vrouwen herkennen het gevoel dat hun lichaam niet meer helemaal aansluit bij het beeld dat ze van zichzelf hadden. Dat kan onzeker maken of vragen oproepen en dat is heel begrijpelijk.
Deze levensfase betekent niet dat je je aantrekkelijkheid, kracht of vrouwelijkheid verliest. Aantrekkelijkheid zit in veel meer dan gewicht of uiterlijk: in hoe je jezelf laat zien, hoe je beweegt, praat en contact maakt met anderen.
Je lichaam verandert, maar wie jij bent blijft hetzelfde. Je kent jezelf beter en staat anders in het leven dan vroeger. Je hoeft niet te streven naar ‘het lijf van je twintigste’, maar kunt werken aan een gezond en energiek lijf waarin jij je prettig voelt, en verder op kunt bouwen voor de lange termijn. Je bent zoveel meer dan een maat, een gewicht of een taille.
Powered by GKR
