Menopauze: het moment waarop de menstruatie stopt
Menopauze: het moment waarop de menstruatie stopt
De menopauze is geen fase, maar één specifiek moment: de laatste menstruatie. Dit moment markeert officieel het einde van de vruchtbare periode. De menopauze maakt onderdeel uit van de overgang, maar wordt vaak onterecht als een aparte fase met eigen klachten gezien.
Veel vrouwen ervaren juist rond de menopauze een toename van klachten. Dat komt doordat het lichaam rond de menopauze overschakelt naar een nieuwe hormonale balans met blijvend lagere hormoonspiegels.
Inhoudelijk beoordeeld door:
Wat is de menopauze?
De menopauze is het moment waarop een vrouw haar laatste menstruatie heeft gehad. Dit kan pas achteraf worden vastgesteld, namelijk wanneer je 12 maanden achter elkaar niet meer hebt gemenstrueerd.
De gemiddelde leeftijd waarop dit gebeurt ligt rond de 51 jaar. Onthoud dat dit een statistisch gemiddelde is en dus enorm verschilt per vrouw. De menopauze vormt de overgang van de perimenopauze naar de postmenopauze.
Wanneer de menopauze op jonge leeftijd optreedt, bijvoorbeeld rond je 40e levensjaar, is het verstandig dit met een arts te bespreken. Vroegtijdige afname van hormonen kan invloed hebben op de gezondheid op langere termijn.
OvergangWijzer Zelftest
Menopauze en overgang: wat is het verschil?
De overgang is het langere proces van hormonale verandering rondom de menopauze. Eerst zit een vrouw in de premenopauze en vervolgens begint de overgang met de perimenopauze (jaren vóór de menopauze). Daarna loopt de menopauze door in de postmenopauze. Onderstaand zie je de vier fases rond de overgang.
De menopauze is dus één moment in het overgangsproces en staat voor een kantelpunt: het einde van je vruchtbare periode.
1. Premenopauze
Je menstruatie is (over het algemeen) nog regelmatig. Hormonale veranderingen kunnen al subtiel beginnen.
Lees meer2. Perimenopauze
Je hormonen gaan sterker schommelen en klachten kunnen duidelijker merkbaar worden. Dit is de start van de overgang.
Lees meer3. Menopauze
Je laatste menstruatie (vastgesteld na 12 maanden zonder bloedverlies)
4. Postmenopauze
De jaren na je laatste menstruatie. Sommige klachten verdwijnen, andere blijven.
Lees meer
Wat gebeurt er in je lichaam rond de menopauze?
Rond de menopauze daalt de aanmaak van oestrogeen en progesteron sterk. De eierstokken produceren deze hormonen nauwelijks meer, waardoor het lichaam moet wennen aan een nieuwe hormonale balans.
Oestrogeen speelt een rol bij veel processen in het lichaam, waaronder:
• botdichtheid
• huid en slijmvliezen
• hersenfunctie
• hart- en vaatgezondheid
Daarom kunnen vrouwen juist rond dit moment klachten ervaren of merken dat bestaande klachten uit de perimenopauze veranderen of verergeren.
Klachten rond de menopauze
Veel klachten die rond de menopauze worden ervaren, zijn vaak al begonnen in de perimenopauze en kunnen daarna aanhouden. Ook kunnen sommige klachten juist pas duidelijk worden nadat de menstruatie is gestopt.
Voorbeelden van klachten die rond de menopauze kunnen voorkomen:
• opvliegers en nachtelijk zweten
• slaapproblemen
• vermoeidheid
• gewrichts- en spierklachten
• vaginale droogheid
• stemmingsveranderingen of somberheid
• concentratie- en geheugenproblemen
Dit is een aantal voorbeelden, maar er zijn nog tientallen mogelijke klachten die kunnen opspelen. Deze klachten verschillen sterk per vrouw.
Klachten rond de menopauze kunnen veel invloed hebben op hoe je je voelt en functioneert in het dagelijks leven. Zeker wanneer meerdere klachten tegelijk optreden, kan dat verwarrend, vermoeiend of overweldigend zijn.
Het is belangrijk om te weten dat deze ervaring voor veel vrouwen herkenbaar is en dat er geen ‘juiste’ of ‘normale’ manier is om deze periode te beleven.
Klachten rond de menopauze
Veel klachten die rond de menopauze worden ervaren, zijn vaak al begonnen in de perimenopauze en kunnen daarna aanhouden. Ook kunnen sommige klachten juist pas duidelijk worden nadat de menstruatie is gestopt.
Voorbeelden van klachten die rond de menopauze kunnen voorkomen:
• opvliegers en nachtelijk zweten
• slaapproblemen
• vermoeidheid
• gewrichts- en spierklachten
• vaginale droogheid
• stemmingsveranderingen of somberheid
• concentratie- en geheugenproblemen
Dit is een aantal voorbeelden, maar er zijn nog tientallen mogelijke klachten die kunnen opspelen. Deze klachten verschillen sterk per vrouw.
Klachten rond de menopauze kunnen veel invloed hebben op hoe je je voelt en functioneert in het dagelijks leven. Zeker wanneer meerdere klachten tegelijk optreden, kan dat verwarrend, vermoeiend of overweldigend zijn.
Het is belangrijk om te weten dat deze ervaring voor veel vrouwen herkenbaar is en dat er geen ‘juiste’ of ‘normale’ manier is om deze periode te beleven.
Wat kun je doen rond de menopauze?
De basis ligt bij leefstijl, aangevuld met passende ondersteuning wanneer nodig.
• aandacht voor voeding, beweging en slaap
• omgaan met stress en herstel
• tijdig bespreken van klachten met een arts of specialist
Voor sommige vrouwen kan hormoontherapie (HST) een waardevolle ondersteuning zijn, vooral bij ernstige klachten. Dit vraagt altijd om een individuele afweging en goede begeleiding.
Wat komt er na de menopauze?
Na de menopauze (laatste menstruatie) begint de postmenopauze: de fase waarin de hormoonspiegels blijvend laag zijn en het lichaam zich verder aanpast aan deze nieuwe situatie. Klachten kunnen verminderen, maar bij sommige vrouwen blijven klachten. Ook is het mogelijk dat nieuwe klachten optreden vanwege lage hormoonspiegels.
Je hoeft hier niet alleen doorheen
De menopauze is voor veel vrouwen een ingrijpend moment, zowel lichamelijk als mentaal. Hoe je deze periode ervaart, verschilt per persoon en kan in de loop van de tijd veranderen.
Heb je veel last van klachten of merk je dat ze je dagelijks functioneren beïnvloeden, dan is het belangrijk om dit bespreekbaar te maken. Een arts of andere zorgprofessional met kennis van de overgang kan samen met jou kijken welke ondersteuning passend is voor jouw situatie. Je hoeft hier niet alleen doorheen.
Je hoeft hier niet alleen doorheen
De menopauze is voor veel vrouwen een ingrijpend moment, zowel lichamelijk als mentaal. Hoe je deze periode ervaart, verschilt per persoon en kan in de loop van de tijd veranderen.
Heb je veel last van klachten of merk je dat ze je dagelijks functioneren beïnvloeden, dan is het belangrijk om dit bespreekbaar te maken. Een arts of andere zorgprofessional met kennis van de overgang kan samen met jou kijken welke ondersteuning passend is voor jouw situatie. Je hoeft hier niet alleen doorheen.
Snel duidelijk: 4 veelgestelde vragen over de menopauze
De menopauze is het moment waarop je je laatste menstruatie hebt gehad. Dit kan pas achteraf worden vastgesteld, wanneer je 12 maanden achter elkaar niet meer hebt gemenstrueerd. De menopauze is dus geen lange fase, maar één specifiek moment binnen de overgang.
De gemiddelde leeftijd waarop vrouwen in de menopauze komen ligt rond de 51 jaar. Dit is een statistisch gemiddelde: sommige vrouwen bereiken de menopauze eerder, anderen later. Factoren zoals erfelijkheid, leefstijl en medische behandelingen kunnen invloed hebben op de leeftijd waarop dit gebeurt.
De overgang is het hele proces van hormonale veranderingen rondom de menopauze. Dit proces begint vaak jaren vóór de laatste menstruatie en loopt ook daarna door. De menopauze is één moment binnen dit proces: het moment van de laatste menstruatie.
Je weet pas zeker dat je in de menopauze bent wanneer je 12 maanden achter elkaar niet meer hebt gemenstrueerd. Dan kom je in de postmenopauze terecht. Tijdens de jaren daarvoor (de perimenopauze) kunnen menstruaties al onregelmatig worden. De definitieve vaststelling gebeurt dus altijd achteraf. Heb je geen menstruatie meer door bijvoorbeeld een verwijderde baarmoeder, dan ligt dit ingewikkelder en wordt er meestal gekeken naar klachten die iemand ervaart.