Extreme vermoeidheid. Brain fog. Angstklachten. Nachten waarin je nauwelijks slaapt. Sommige vrouwen kunnen door overgangsklachten tijdelijk niet meer werken. Dat kan veel onzekerheid oproepen. Mag je je ziekmelden? Wat gebeurt er daarna? En welke rechten en plichten heb je tijdens je re-integratie? In dit artikel leggen we stap voor stap uit wat je kunt verwachten als je uitvalt door overgangsklachten.
Misschien slaap je al maanden slecht. Of merk je dat je je steeds minder goed kunt concentreren, fouten maakt of na een paar uur werken volledig uitgeput bent. Ook angstklachten, somberheid of hevige gewrichtspijn kunnen ervoor zorgen dat werken tijdelijk niet meer haalbaar is. En misschien kost zelfs een gewone werkdag je zoveel energie dat je aan het einde van de middag alleen nog maar kunt huilen. Weet dat dit veel voorkomt in de overgang en dat je niet de enige bent.
Veel vrouwen vinden het moeilijk om toe te geven dat werken tijdelijk niet meer gaat. Ze zijn gewend om door te zetten, willen collega’s niet belasten of hopen dat de klachten vanzelf weer verdwijnen. Toch komt er voor sommigen een punt waarop het simpelweg niet meer lukt. Dat kan bijvoorbeeld komen door:
En meer.
Uitvallen betekent niet dat je ‘je aanstelt’ of dat je niet meer geschikt bent voor je werk. Het betekent dat je gezondheid op dat moment maakt dat werken (tijdelijk) niet of onvoldoende mogelijk is.
Twijfel je of je al in de overgang zit? Onze zelftest helpt je om je klachten te begrijpen en inzicht te krijgen in de fase waarin je zit.
Doe de testDeel jouw ervaring
Door jouw verhaal te delen, help je andere vrouwen om herkenning te vinden en zich minder alleen te voelen in de overgang. Wil je jouw ervaring met ons delen?
Veel vrouwen lopen langer door met hun klachten dan eigenlijk goed voor ze is. Ze denken dat het vanzelf wel overgaat, voelen zich verantwoordelijk voor hun werk of schamen zich voor hun klachten. Zeker omdat de overgang nog steeds niet overal openlijk wordt besproken, kan ziekmelden voelen als een persoonlijk falen. Toch is dat het niet.
Wanneer je door lichamelijke of mentale klachten je werk niet meer op een verantwoorde manier kunt uitvoeren, is ziekmelden soms juist de verstandigste keuze. Dat betekent overigens niet altijd dat je helemaal moet stoppen met werken. Sommige vrouwen kunnen nog gedeeltelijk werken of tijdelijk aangepaste werkzaamheden uitvoeren. Wat mogelijk is, verschilt per persoon en per situatie.
Er bestaat geen lijstje waarop staat wanneer je ‘ziek genoeg’ bent. De vraag is eigenlijk heel simpel: kun je je werk nog op een verantwoorde manier doen? Als je door je klachten je werkzaamheden niet meer goed kunt uitvoeren, kun je je ziekmelden.
Twijfel je of je je moet ziekmelden?
Stel jezelf deze drie vragen:
Beantwoord je één of meer vragen met ‘ja’? Bespreek dit dan met je leidinggevende, bedrijfsarts of huisarts. Ziekmelden is geen teken van falen, maar soms een noodzakelijke stap om te kunnen herstellen.
Nee. Je bent niet verplicht om aan je werkgever te vertellen waardoor je ziek bent. Je werkgever mag niet vragen naar de aard of oorzaak van je ziekte. Wel mag je werkgever bepaalde praktische informatie vragen die nodig is voor de begeleiding van je ziekmelding, bijvoorbeeld wanneer je verwacht weer (gedeeltelijk) te kunnen werken. Medische informatie bespreek je met de bedrijfsarts.
Sommige vrouwen vertellen wel dat hun klachten met de overgang te maken hebben. Dat kan zorgen voor meer begrip of ruimte om samen naar oplossingen te kijken. Anderen houden die informatie liever privé. Ook dat is helemaal prima. Er is hierin geen goede of foute keuze. Kies vooral waar jij je prettig bij voelt.
Na een ziekmelding houden jij en je werkgever meestal eerst contact met elkaar. Hoe dat precies verloopt, verschilt per organisatie. In de eerste periode gaat het vaak vooral over hoe het met je gaat, wat op dat moment mogelijk is en of er al zicht is op terugkeer naar werk.
Bij langer ziekteverzuim gelden wettelijk een aantal vaste stappen:
Natuurlijk is het doel om uiteindelijk weer aan het werk te gaan. Maar minstens zo belangrijk is dat je voldoende ruimte krijgt om te herstellen. Een te snelle opbouw kan er juist voor zorgen dat je opnieuw uitvalt. Daarom draait een goede re-integratie niet alleen om zo snel mogelijk terugkeren, maar vooral om duurzaam terugkeren.
Goed om te weten: je hoeft niet ziekgemeld te zijn om naar de bedrijfsarts te gaan. Je mag de bedrijfsarts ook preventief raadplegen als gezondheidsklachten invloed hebben op je werk. Juist als je merkt dat overgangsklachten je werk steeds moeilijker maken, kan het verstandig zijn om al eerder in gesprek te gaan.
De bedrijfsarts heeft een andere rol dan je werkgever. Het is de bedrijfsarts die vanuit medisch oogpunt beoordeelt wat je klachten betekenen voor je mogelijkheden om te werken. Je werkgever kan en mag zelf geen medisch oordeel geven over de vraag of je wel of niet in staat bent om te werken.
Tijdens het gesprek bespreekt de bedrijfsarts welke klachten je ervaart, wat deze betekenen voor je werk en wat op dat moment wel en niet haalbaar is. Misschien kun je nog een paar uur per dag werken, zijn andere taken tijdelijk beter passend of is werken op dat moment helemaal niet verstandig. Op basis daarvan geeft de bedrijfsarts advies over je re-integratie. Soms kan de bedrijfsarts je ook adviseren om contact op te nemen met je huisarts of medisch specialist.
Belangrijk om te weten is dat de bedrijfsarts een medisch beroepsgeheim heeft. Je werkgever krijgt dus niet te horen welke medische klachten je hebt of welke diagnose is gesteld. De bedrijfsarts deelt wel informatie die nodig is voor je re-integratie, bijvoorbeeld over wat je wel en niet kunt doen, de verwachte duur van je beperkingen en welke aanpassingen kunnen helpen.
Heb je het gevoel dat er onvoldoende naar je wordt geluisterd of twijfel je aan het advies van de bedrijfsarts? Bespreek dit dan eerst met de bedrijfsarts zelf. Blijf je twijfelen, dan heb je het wettelijke recht om een second opinion aan te vragen bij een andere bedrijfsarts. De bedrijfsarts kan je uitleggen hoe je dit kunt regelen.
Goed om te weten: Loopt de re-integratie vast doordat jij en je werkgever bijvoorbeeld van mening verschillen over de vraag of je kunt werken, of bepaald werk passend is of voldoende aan de re-integratie wordt gedaan? Dan kan ook een deskundigenoordeel bij UWV worden aangevraagd. Dat is iets anders dan een second opinion.
Wanneer je weer voorzichtig kunt gaan werken, begint de re-integratie. Hoe dat traject eruitziet, verschilt per persoon. Sommige vrouwen kunnen hun werk na verloop van tijd geleidelijk weer (gedeeltelijk) oppakken, terwijl anderen daar langer voor nodig hebben. De overgang kan meerdere jaren duren, maar dat betekent gelukkig niet dat je al die tijd niet kunt werken. Met de juiste begeleiding, behandeling en aanpassingen op het werk lukt het veel vrouwen om stap voor stap weer aan het werk te gaan.
Tijdens de re-integratie wordt gekeken naar wat op dat moment voor jou haalbaar is. Dat noemen we passend werk: werkzaamheden die aansluiten bij jouw belastbaarheid op dat moment. Dat hoeft niet hetzelfde werk te zijn als je normaal doet. Misschien begin je met een paar uur per dag, voer je tijdelijk minder complexe taken uit, werk je (vaker) thuis, neem je extra pauzes of breid je je uren geleidelijk uit.
De bedrijfsarts adviseert over wat op dat moment verantwoord is, maar uiteindelijk zoeken jij en je werkgever samen naar een oplossing die past bij jouw situatie. Het uitgangspunt is steeds hetzelfde: voorkomen dat je opnieuw over je grenzen gaat en je de ruimte geven om stap voor stap te herstellen.
Tijdens ziekte hebben zowel jij als je werkgever een aantal verantwoordelijkheden. Dat klinkt misschien formeel, maar in de praktijk komt het erop neer dat jullie allebei meewerken aan een goede terugkeer naar werk. Re-integreren is dus iets wat je samen doet.
Als je ziek bent, hoef je niet de hele dag thuis op de bank te zitten. Maar er wordt wel verwacht dat je meewerkt aan je herstel. Dat betekent bijvoorbeeld dat je:
Dat betekent niet dat je jezelf moet forceren of sneller moet opbouwen dan verantwoord is.
Ook je werkgever heeft verantwoordelijkheden. Je werkgever moet je begeleiden tijdens je ziekte en samen met jou kijken hoe je uiteindelijk weer kunt terugkeren.
Dat betekent onder andere dat je werkgever:
Deze afspraken zijn vastgelegd in de Wet verbetering poortwachter. Ondanks de ingewikkelde naam is het uitgangspunt eigenlijk heel eenvoudig: werknemer en werkgever werken samen aan een zo goed mogelijke terugkeer naar werk.
Gelukkig kunnen veel vrouwen na verloop van tijd weer (gedeeltelijk) aan het werk. Soms duurt een re-integratietraject langer. In dat geval kun je in de loop van de tijd te maken krijgen met een aantal vervolgstappen.
Heb je je net ziekgemeld? Dan hoef je je nog niet druk te maken over al deze vervolgstappen. Die komen pas later in beeld als je re-integratie langer duurt. Voor nu is het vooral belangrijk om je te richten op je herstel en samen met je werkgever en de bedrijfsarts te kijken naar wat op dit moment wél mogelijk is.
Je werkgever betaalt tijdens ziekte in principe maximaal 104 weken loon door. Wettelijk heb je recht op minimaal 70% van je loon. In je arbeidsovereenkomst of cao kan een gunstigere regeling staan, bijvoorbeeld dat je gedurende een bepaalde periode 100% van je loon krijgt doorbetaald.
Als je bent uitgevallen door overgangsklachten, hoop je waarschijnlijk dat je over een paar weken weer de oude bent. Helaas is dat niet altijd hoe de overgang werkt. De overgang is geen ziekte waar je van geneest, maar een levensfase die enkele jaren kan duren. Dat betekent niet dat je al die tijd klachten hoeft te houden of niet kunt werken, maar wél dat herstel soms tijd kost.
Probeer daarom niet alleen te focussen op zo snel mogelijk weer aan het werk gaan, maar ook op het verminderen van de klachten zelf. Hoe beter je klachten onder controle komen, hoe groter de kans op een duurzame terugkeer naar werk.
Het is belangrijk om niet alleen te kijken naar je werk, maar ook je te verdiepen in de overgang, wat er gebeurt in je lichaam en wat je kunt doen om klachten te verminderen. Welke aanpak het beste past, verschilt per persoon. Denk bijvoorbeeld aan aanpassingen in je leefstijl, begeleiding door een overgangsconsulent of psycholoog, of hormoontherapie (HST) of andere behandelingen. Samen met een arts of zorgverlener kun je bekijken wat in jouw situatie verstandig is.
Op OvergangWijzer vind je uitgebreide informatie over de verschillende behandelmogelijkheden, zodat je samen met een zorgverlener een keuze kunt maken die bij jou past.
Je hoeft het bovendien niet alleen te doen. Steeds meer werkgevers besteden aandacht aan de overgang en bieden medewerkers extra begeleiding. Denk bijvoorbeeld aan een gesprek met een overgangsconsulent, coaching, een vitaliteitsprogramma of ondersteuning via de arbodienst. Twijfel je wat er binnen jouw organisatie mogelijk is? Vraag het gerust na bij je leidinggevende, HR of de bedrijfsarts.
Ook kan het verstandig zijn om bij je zorgverzekeraar na te vragen of (een deel van) de begeleiding door een overgangsconsulent vanuit een aanvullende verzekering wordt vergoed. De voorwaarden verschillen per verzekeraar.
Gelukkig verloopt het grootste deel van de re-integraties goed. Toch kan het verstandig zijn om juridisch advies in te winnen als je bijvoorbeeld:
Je kunt hiervoor bijvoorbeeld terecht bij je rechtsbijstandsverzekering (als je die hebt), een vakbond, het Juridisch Loket of een arbeidsjurist. Wacht liever niet te lang met het vragen van advies. Hoe eerder duidelijk is wat je rechten en mogelijkheden zijn, hoe beter je kunt bepalen welke stappen verstandig zijn.
Krijg je tijdens je ziekte een vaststellingsovereenkomst (VSO) of een ander voorstel om je arbeidsovereenkomst te beëindigen? Teken dan niet direct. Het beëindigen van je dienstverband terwijl je nog ziek bent, kan gevolgen hebben voor je recht op een uitkering. Laat zo’n voorstel daarom altijd eerst juridisch beoordelen voordat je ergens mee instemt.
Uitvallen door overgangsklachten kan veel onzekerheid geven. Het kan lastig zijn om te accepteren dat je even pas op de plaats moet maken. Het kan voelen alsof je de controle bent kwijtgeraakt. Zeker als je altijd gewend bent geweest om door te zetten. Misschien voel je je schuldig tegenover collega’s of maak je je zorgen over je werk. Toch is het belangrijk om te onthouden dat herstel tijd mag kosten.
Gelukkig hoeft uitvallen door overgangsklachten niet te betekenen dat je nooit meer op je oude niveau kunt werken. Met de juiste begeleiding, een passende behandeling en een re-integratie die aansluit bij jouw situatie lukt het veel vrouwen om hun werk weer stap voor stap op te pakken.
Je hoeft het niet alleen te doen. De bedrijfsarts, je werkgever en je behandelaars hebben ieder een eigen rol om je te ondersteunen bij een gezonde terugkeer naar werk. Door open te kijken naar wat op dit moment wél mogelijk is en stap voor stap op te bouwen, lukt het veel vrouwen om uiteindelijk weer duurzaam aan het werk te gaan.
Op OvergangWijzer vind je uitgebreide informatie over de verschillende mogelijkheden om overgangsklachten te verminderen. Lees bijvoorbeeld meer over hormoontherapie, voeding & leefstijl, slaap, mentale gezondheid, bekkenfysiotherapie en hulp & begeleiding. Zo kun je samen met een arts of andere zorgverlener bekijken welke aanpak het beste bij jou past.
Powered by GKR
