Ontspanningsoefeningen tijdens de overgang: voor meer rust in je hoofd en lijf

Ontspanningsoefeningen tijdens de overgang: voor meer rust in je hoofd en lijf

ontspanningsoefeningen vrouw overgang
Geschreven door: Redactie OvergangWijzerLeestijd 4 minuten · 24 augustus 2026

Inhoudelijk beoordeeld door:

De overgang kan je slaap flink verstoren en stress maakt het vaak nog lastiger om tot rust te komen. Gelukkig zijn er ontspanningsoefeningen die kunnen helpen om meer rust te ervaren, stress te verminderen en beter te ontspannen. Hoewel ze de overgang niet wegnemen, kunnen ze wel bijdragen aan meer ontspanning en een betere nachtrust.

Waarom zijn ontspanningsoefeningen belangrijk?

Tijdens de overgang kunnen hormonale veranderingen invloed hebben op je slaap, stemming, prikkelverwerking en de manier waarop je lichaam met stress omgaat. Veel vrouwen merken daardoor dat ze sneller overprikkeld zijn, vaker piekeren of moeilijker tot rust komen dan voorheen. Ontspanningsoefeningen kunnen dan helpen om je zenuwstelsel tot rust te brengen. Ze activeren het parasympathische zenuwstelsel, het deel van je lichaam dat zorgt voor ontspanning, herstel en ondersteuning van je natuurlijke slaapritme.

Regelmatig oefenen kan helpen om:

  • makkelijker te ontspannen voor het slapengaan
  • rustiger in slaap te vallen
  • piekergedachten te verminderen
  • meer ontspanning in je lichaam te ervaren
  • beter om te gaan met stress

OvergangWijzer
Zelftest

Twijfel je of je al in de overgang zit? Onze zelftest helpt je om je klachten te begrijpen en inzicht te krijgen in de fase waarin je zit.

Doe de test

Deel jouw ervaring

Door jouw verhaal te delen, help je andere vrouwen om herkenning te vinden en zich minder alleen te voelen in de overgang. Wil je jouw ervaring met ons delen?

4-7-8 ademhaling: adem jezelf tot rust

Wat is het?

Een eenvoudige ademhalingstechniek die het zenuwstelsel kalmeert en spanning vermindert.

Zo doe je het:

  • Adem 4 seconden rustig in door je neus.
  • Houd je adem 7 seconden vast.
  • Adem 8 seconden langzaam uit door je mond.
  • Herhaal dit 4 tot 8 keer.

Waarom werkt het?

Deze manier van ademhalen kan een gevoel van rust bevorderen en de lichamelijke stressreactie verminderen. Veel mensen ervaren dat zij hierdoor gemakkelijker ontspannen voor het slapengaan.

Bodyscanmeditatie: ontdek en ontspan je lichaam

Wat is het?

Een mindfulness-oefening waarbij je aandachtig je hele lichaam langsgaat en spanning loslaat.

Zo doe je het:

  • Ga comfortabel liggen, sluit je ogen.
  • Breng je aandacht naar je ademhaling.
  • Scan langzaam je lichaam van je voeten tot je hoofd.
  • Merk spanning op en adem daar rustig naartoe.
  • Laat spanning los bij elke uitademing.
  • Doe dit 5 tot 10 minuten.

Waarom werkt het?

Mindfulness kan helpen om anders met piekergedachten om te gaan en er minder door meegesleept te worden. Dit maakt het makkelijker om te ontspannen, wat essentieel is voor een goede nachtrust.

Progressieve spierontspanning: spanning loslaten in je lichaam

Wat is het?

Een ontspanningsoefening waarbij je verschillende spiergroepen bewust aanspant en vervolgens weer ontspant. Hierdoor word je je meer bewust van spanning in je lichaam en leer je deze makkelijker los te laten.

Zo doe je het:

  • Ga comfortabel zitten of liggen.
  • Span de spieren in je voeten en benen ongeveer 5 seconden aan.
  • Laat de spanning vervolgens los en voel het verschil.
  • Herhaal dit bij je buik, schouders, armen en gezicht.
  • Neem tussen elke spiergroep een paar rustige ademhalingen.
  • Doe de oefening in totaal 5 tot 10 minuten.

Waarom werkt het?

Veel mensen houden ongemerkt spanning vast in hun lichaam, bijvoorbeeld in hun schouders, nek of kaak. Door spieren bewust aan te spannen en weer te ontspannen, kun je meer lichamelijke ontspanning ervaren en beter tot rust komen.

Avondritueel: sluit de dag bewust af

Wat is het?

Een vast ritueel om je lichaam en geest voor te bereiden op een rustige nacht.

Zo doe je het:

  • Zet schermen 30 minuten voor bedtijd uit.
  • Drink een ontspannende kruidenthee (bijv. kamille).
  • Neem een warm bad of voetenbad.
  • Schrijf gedachten of zorgen van je af in een notitieboekje.
  • Doe een korte yogareeks of ademhalingsoefeningen.

Waarom werkt het?

Een vast ritueel helpt je lichaam te signaleren dat het tijd is om te ontspannen, wat het inslapen en doorslapen kan ondersteunen. Het doel van een avondritueel is niet om slaap af te dwingen, maar om je lichaam en brein een voorspelbaar moment van rust te geven. Vaak volgt de slaap vanzelf wanneer er meer ruimte ontstaat voor ontspanning.

Wat als ontspannen niet lukt?

Soms kan het voelen alsof ontspanning juist buiten bereik is. Je gaat op bed liggen, maar je hoofd blijft actief. Of je probeert een ademhalingsoefening, terwijl je gedachten alle kanten op blijven gaan. Dat kan frustrerend zijn.

Probeer deze oefeningen niet te zien als iets dat je goed of fout kunt doen. Het doel is niet om direct volledig ontspannen te zijn, maar om bewust een moment van rust te creëren. Merk je weinig verschil? Geef jezelf dan de tijd. Veel vrouwen merken dat juist de regelmaat helpt om stap voor stap meer rust te ervaren.

Blijven stress, onrust of slaapproblemen je dagelijks leven beïnvloeden? Bespreek dit dan met je huisarts. Ook een psycholoog, praktijkondersteuner (POH-GGZ) of overgangsconsulent kan helpen om samen te kijken wat jij nodig hebt.

Gerelateerde artikelen

Gerelateerde artikelen

Powered by GKR