Brain fog: vergeetachtigheid en concentratieproblemen in de overgang

Brain fog: vergeetachtigheid en concentratieproblemen in de overgang

vrouw overgang geheugenverlies brain fog vergeetachtigheid
Geschreven door: Redactie OvergangWijzerLeestijd 6 minuten · 22 augustus 2026

Inhoudelijk beoordeeld door:

Tijdens de overgang verandert er veel in je lichaam, en dat merk je soms ook aan je hoofd. Plotseling moeite om je te concentreren en dingen vergeten die je normaal zo zou weten? Of het gevoel alsof er brain fog, ook wel hersenmist, in je hoofd hangt? Dit is een veelvoorkomende klacht bij vrouwen in de overgang. Deze pagina helpt je begrijpen wat er gebeurt in je brein, waarom dit zo vaak voorkomt tijdens de overgang, en wat jij kunt doen om je weer helderder te voelen.

Wat is brain fog en waarom ben je zo vergeetachtig?

Veel vrouwen merken tijdens de overgang dat ze ineens niet meer zo scherp zijn als vroeger. Je vergeet waar je je sleutels hebt gelegd, je loopt naar boven en weet niet meer waarom, of je kunt je moeilijk concentreren op je werk. Je bent zeker niet de enige! Dit noemen we ook wel hersenmist (brain fog), en het is een van de meest voorkomende, en vaak verwarrende, klachten tijdens de overgang.

OvergangWijzer
Zelftest

Twijfel je of je al in de overgang zit? Onze zelftest helpt je om je klachten te begrijpen en inzicht te krijgen in de fase waarin je zit.

Doe de test

Deel jouw ervaring

Door jouw verhaal te delen, help je andere vrouwen om herkenning te vinden en zich minder alleen te voelen in de overgang. Wil je jouw ervaring met ons delen?

Oorzaken van brain fog en geheugenklachten tijdens de overgang

De overgang is een periode van grote hormonale veranderingen. Eén van de hormonen die flink schommelt (en uiteindelijk daalt) is oestrogeen. Dit hormoon speelt niet alleen een rol bij je menstruatiecyclus, maar ook in je hersenen. Het helpt bij:

  • Je geheugen
  • Je concentratie
  • Je stemming 
  • Je slaapkwaliteit

Als de oestrogeenspiegel daalt, kan dat dus invloed hebben op hoe helder je denkt en hoe goed je dingen onthoudt. Je hersenen werken tijdelijk even niet zoals je gewend bent en dat kan behoorlijk frustrerend zijn. Ook wordt het door sommigen beschreven als een soort “druk op je hoofd”, een “jetlag-gevoel” of “katerig”. Het geeft een mistig gevoel en daarom wordt de term hersenmist of brain fog ook wel gebruikt

Andere factoren die vergeetachtigheid kunnen versterken:

  • Slechter slapen (bijvoorbeeld door nachtelijk zweten)
  • Stress, angst of overbelasting
  • Drukte in je hoofd (werk, gezin, zorgen)
  • Veranderingen in stemming zoals somberheid of prikkelbaarheid
  • Vitaminetekorten (zoals B12 of vitamine D)

Door deze gevolgen kun je in een vicieuze cirkel terechtkomen, omdat herstel juist zo belangrijk is in deze fase om klachten te verminderen.

Herken je deze geheugen- en concentratieproblemen in de overgang?

  • Vergeetachtigheid 
  • Moeite om helder na te denken
  • Lastig te focussen op een taak of gesprek
  • Dingen vergeten die je normaal nooit zou vergeten
  • Gevoel van mist in je hoofd
  • Namen of woorden kwijt zijn
  • Trager informatie verwerken
  • Afspraken vergeten
  • Je snel afgeleid voelen
  • Moeite met multitasken
  • Je voelt je minder scherp dan je gewend bent

Geen paniek: dit is normaal tijdens de overgang en het wordt vaak beter na verloop van tijd. Het is verwarrend en soms beangstigend, maar: het is normaal, tijdelijk en meestal geen reden tot zorg.

Tips om je beter te concentreren en je geheugen te ondersteunen

Er zijn gelukkig dingen die je kunt doen om je geheugen en concentratie te ondersteunen.

1. Eet voor je brein

Gezonde voeding ondersteunt je brein. Vooral een stabiele bloedsuiker helpt om schommelingen in energie, concentratie en stemming te verminderen. 

Denk aan:

  • Vette vis (omega-3)
  • Noten en zaden
  • Groenten en bessen (rijk aan antioxidanten)
  • Volkoren granen
  • Eiwitrijke voeding (zoals yoghurt, eieren, peulvruchten of tofu)

Beperk snelle suikers, alcohol en cafeïne, omdat die schommelingen kunnen versterken en je je juist mistiger kunnen laten voelen.

2. Ontspan en verminder stress

Stress maakt brain fog erger. Plan tijd voor jezelf in. Ademhalingsoefeningen, mindfulness of gewoon even wandelen in de natuur helpen meer dan je denkt.

3.  Slaap

Een goede nachtrust is de basis voor een helder hoofd. Tegelijkertijd is dit voor veel vrouwen in de overgang juist heel lastig. Probeer een vast ritme aan te houden, beperk schermgebruik ’s avonds en maak je slaapkamer koel en donker.

4. Beweeg dagelijks

Lichaamsbeweging verbetert de doorbloeding van je hersenen. Je hoeft geen marathons te lopen: wandelen, yoga of fietsen is al genoeg.

5. Maak gebruik van geheugensteuntjes

Gebruik notitie-apps, herinneringen op je telefoon, of een fysieke planner om dingen bij te houden. Zo hoef je je hoofd niet overal aan te laten denken.

6. Praat erover

Je hoeft dit niet alleen te dragen. Bespreek het met je partner, collega’s of vriendinnen. Vaak hoor je: “Oh, dat heb ik ook!”  en dat lucht op.

7. Blijf je brein uitdagen

Doe puzzels, leer iets nieuws of gebruik breintrainingsapps. Ook beweging waarbij je coördinatie en samenwerking tussen lichaam en brein vraagt (zoals dansen of nieuwe bewegingen leren) kan helpen om je brein actief te houden.

Wanneer moet je naar de huisarts?

Vergeetachtigheid en geheugenklachten horen bij de overgang en zijn vaak onschuldig, maar soms is het goed om er wél even mee naar de huisarts te gaan.

Ga naar de huisarts als:

  • Je geheugenklachten ernstig zijn en je dagelijks functioneren beïnvloeden.
  • Je je zorgen maakt of je merkt dat anderen zich zorgen maken.
  • Je merkt dat je stemming flink verslechtert (bijvoorbeeld somberheid, angst of huilbuien).
  • Je twijfelt of het wel met de overgang te maken heeft of dat er iets anders aan de hand is.
  • Je wilt bespreken of behandelingen zoals hormoontherapie (HST) in jouw situatie zinvol kunnen zijn, bijvoorbeeld als je meerdere overgangsklachten ervaart.

De huisarts kan met je meedenken en eventueel aanvullend onderzoek doen of je doorverwijzen.

→ Download de checklist ter voorbereiding op een gesprek met je huisarts

Goed om te weten

Het kan best overweldigend zijn, al die veranderingen in je lichaam én hoofd. Weet dat je niet gek wordt, dat je niet alleen bent, en dat er manieren zijn om je beter te voelen. Je hoeft jezelf niet voorbij te lopen. Gun jezelf rust, steun en tijd.

Snel duidelijk: 4 vragen over geheugen- en concentratieproblemen tijdens de overgang

Ja, dat is heel normaal. De schommelende hormonen kunnen je hersenen tijdelijk uit balans brengen. Het gaat meestal vanzelf weer beter.
Absoluut! Gezond eten, genoeg bewegen, goed slapen en stress verminderen helpen allemaal. Ook simpele dingen als lijstjes maken en breinoefeningen kunnen al een groot verschil maken.
In de meeste gevallen is er geen reden tot zorgen. De klachten bij de overgang zijn anders dan die bij dementie. Een handig steuntje: ben je je sleutels kwijt? Dat past vaak bij de overgang. Weet je niet meer wat je met je sleutels moet doen? Dan is het verstandig om dit te laten checken. Bij twijfel kun je altijd je huisarts raadplegen.
Bij veel vrouwen worden de klachten minder naarmate het lichaam zich aanpast aan de nieuwe hormoonbalans. Dit proces kost tijd en verloopt bij iedereen anders, maar de meeste vrouwen merken uiteindelijk verbetering.

Gerelateerde artikelen

Gerelateerde artikelen

Powered by GKR