Spier- en gewrichtspijn is een veelvoorkomende maar vaak onderschatte overgangsklacht. Tijdens de overgang verandert er veel in je lichaam. Niet alleen je hormonen, maar ook hoe je spieren en gewrichten aanvoelen. Veel vrouwen krijgen last van stijve gewrichten, pijnlijke spieren of een zeurend gevoel in knieën, heupen, schouders of handen. Het kan voelen alsof je lichaam je ineens in de steek laat, terwijl je je van binnen helemaal niet anders voelt.
De klachten kunnen per vrouw verschillen, maar veel vrouwen herkennen één of meer van de volgende signalen:
Soms zijn de klachten mild, soms behoorlijk hinderlijk. En soms lijken ze uit het niets te komen.
Twijfel je of je al in de overgang zit? Onze zelftest helpt je om je klachten te begrijpen en inzicht te krijgen in de fase waarin je zit.
Doe de testDeel jouw ervaring
Door jouw verhaal te delen, help je andere vrouwen om herkenning te vinden en zich minder alleen te voelen in de overgang. Wil je jouw ervaring met ons delen?
Oestrogeen speelt een belangrijke rol bij het gezond houden van spieren, gewrichten en bindweefsel. Het helpt gewrichten soepel te houden, ondersteunt het kraakbeen, remt bepaalde ontstekingsprocessen en draagt bij aan het herstel van spieren. Tijdens de overgang daalt de hoeveelheid oestrogeen. Daardoor kunnen gewrichten stijver aanvoelen, herstellen spieren minder snel en kunnen pijn en stijfheid geleidelijk toenemen.
Naast hormonale veranderingen spelen vaak meerdere factoren tegelijk een rol:
Ja. Spier- en gewrichtspijn komt bij veel vrouwen voor tijdens de overgang. Dat betekent niet dat je het moet negeren of ‘maar moet accepteren’, maar wel dat het vaak onderdeel is van hormonale veranderingen en niet meteen wijst op een ernstige aandoening.
Tegelijkertijd kunnen vergelijkbare klachten ook een andere oorzaak hebben, zoals artrose, ontstekingsreuma, schildklierproblemen of bijwerkingen van bepaalde medicijnen. Daarom is het belangrijk om klachten die ernstig zijn, snel verergeren of anders aanvoelen dan je zou verwachten, met je huisarts te bespreken.
Een klacht die opvallend vaak voorkomt bij vrouwen in de overgang is de frozen shoulder (‘bevroren schouder’). Hierbij ontstaat geleidelijk pijn in één schouder en neemt de bewegingsvrijheid steeds verder af. Niet alleen zelf bewegen wordt moeilijker: ook wanneer iemand anders je arm voorzichtig probeert te bewegen, blijft de schouder beperkt.
Kenmerken van frozen shoulder:
Een frozen shoulder komt vooral voor tussen de 40 en 60 jaar en wordt regelmatig gezien rond de overgang. Dat betekent niet dat hormonale veranderingen altijd de oorzaak zijn. Ook aandoeningen zoals diabetes en schildklierproblemen komen vaker voor bij mensen met een frozen shoulder.
De klachten verlopen meestal in verschillende fasen. Eerst staat de pijn vaak op de voorgrond, daarna wordt vooral de stijfheid merkbaar en uiteindelijk herstelt de bewegingsvrijheid geleidelijk. Het totale herstel kan één tot drie jaar duren.
Welke aanpak passend is, hangt af van de fase waarin de schouder zich bevindt. In de pijnlijke fase kan hard doorrekken de klachten juist verergeren. Later kan begeleide oefentherapie helpen om de beweging rustig weer op te bouwen. Laat een schouder die steeds pijnlijker én stijver wordt daarom beoordelen door je huisarts of fysiotherapeut.
Lees ook
Tijdens de overgang kunnen niet alleen spieren en gewrichten gevoeliger worden. Ook peesklachten lijken vaker voor te komen. Sommige vrouwen krijgen pijn aan de buitenkant van de heup of aan de achillespees, vooral tijdens bewegen of bij de eerste stappen na een periode van rust.
Deze klachten worden niet altijd direct herkend als een peesprobleem. Pijn aan de buitenkant van de heup wordt bijvoorbeeld regelmatig verward met slijtage van het heupgewricht, terwijl pijn aan de achillespees vaak wordt gezien als overbelasting.
Er zijn verschillende manieren om klachten te verminderen of draaglijker te maken.
Regelmatig bewegen is één van de belangrijkste manieren om spieren en gewrichten soepel te houden. Dat klinkt misschien tegenstrijdig als je pijn hebt, maar juist langdurig minder bewegen kan ervoor zorgen dat klachten toenemen. Een handige vuistregel is dat lichte tot matige pijn tijdens het bewegen meestal geen probleem is. Zolang de pijn de volgende dag weer terug is op je normale niveau, was de belasting waarschijnlijk passend. Nemen je klachten juist duidelijk toe? Bouw dan iets rustiger op, maar probeer niet helemaal te stoppen met bewegen.
Sterkere spieren ontlasten je gewrichten en ondersteunen je lichaam beter. Je hoeft niet meteen met zware gewichten te beginnen, maar probeer oefeningen wel geleidelijk uitdagender te maken. Zo blijven je spieren zich ontwikkelen. Blijf je jarenlang hetzelfde lichte gewicht gebruiken, dan houd je je huidige niveau in stand, maar bouw je niets op. Krachttraining heeft bovendien nog een extra voordeel: het helpt niet alleen je spieren sterker te maken, maar ondersteunt ook het behoud van sterke botten.
Lang zitten, verkeerd tillen of steeds dezelfde houding kan klachten verergeren. Regelmatig afwisselen helpt.
Warmte (zoals een warme douche of kruik), rekken, massage of ontspanningsoefeningen kunnen verlichting geven.
Goede slaap is essentieel voor spierherstel. Tijdens je slaap krijgt je lichaam de kans om spieren en weefsels te herstellen. Slecht slapen kan pijn juist versterken.
Een gezond en gevarieerd voedingspatroon ondersteunt je spieren en gewrichten. Vooral voldoende eiwitten zijn belangrijk voor het behoud van spiermassa. Daarnaast kan voeding met gezonde vetten en veel groente bijdragen aan een gezond lichaam.
Supplementen zoals vitamine D, magnesium of omega-3-vetzuren kunnen soms helpen. Het wetenschappelijk bewijs is wisselend en de werking verschilt per persoon. Supplementen zijn geen wondermiddel en werken het best als aanvulling op een gezonde leefstijl.
→ Lees meer over wat je kunt doen tegen overgangsklachten.
Hormoontherapie kan bij sommige vrouwen spier- en gewrichtsklachten verminderen, doordat het oestrogeentekort wordt aangevuld. Dit effect verschilt per persoon. Overleg altijd met een arts of het in jouw situatie passend is.
Twijfel je of je klachten normaal zijn? Of wil je weten of er meer aan te doen is dan oefeningen? Maak dan zeker een afspraak met je huisarts. Die kan je verder helpen of je eventueel doorverwijzen naar een fysiotherapeut.
Het is verstandig om contact op te nemen met je huisarts als:
Ook kun je zelf direct contact opnemen met een fysiotherapeut. Kijk op de Fysiotherapeut voor een erkende fysiotherapeut bij jou in de buurt.
→ Download hier de checklist ter voorbereiding op het gesprek met je huisarts.
Spier- en gewrichtspijn tijdens de overgang kan je onzeker maken. Het kan voelen alsof je lichaam je in de steek laat. Weet dat je niet de enige bent, en dat deze klachten vaak samenhangen met hormonale veranderingen, niet met zwakte of “achteruitgang”. Met de juiste ondersteuning, beweging en aandacht voor herstel ervaren veel vrouwen uiteindelijk weer meer soepelheid en vertrouwen in hun lichaam.
Powered by GKR
