Somberheid en depressieve gevoelens in de overgang: wat speelt er en wat helpt?

Somberheid en depressieve gevoelens in de overgang: wat speelt er en wat helpt?

vrouw overgang somberheid depressie
Geschreven door: Redactie OvergangWijzerLeestijd 6 minuten · 22 augustus 2026

Inhoudelijk beoordeeld door:

Voel je je somber, leeg of futloos? Heb je minder plezier in dingen die je normaal fijn vindt, of voelt alles zwaarder dan voorheen? Dat kan verwarrend en soms ook beangstigend zijn, zeker als je jezelf niet meer herkent. Somberheid en depressieve gevoelens komen vaker voor tijdens de overgang dan veel vrouwen (en zorgverleners) beseffen.

Somberheid in de overgang

Somberheid in de overgang kan zich subtiel ontwikkelen of juist vrij plotseling ontstaan. Het is niet altijd “verdriet”, maar kan ook voelen als leegte, futloosheid of een gebrek aan energie.

Veel vrouwen herkennen bijvoorbeeld:

  • een sombere of vlakke stemming
  • weinig energie of motivatie
  • sneller huilen
  • het gevoel dat alles meer moeite kost
  • minder zin in sociale contacten
  • moeite om te genieten van dingen die eerder vanzelf gingen
  • je ‘niet jezelf’ voelen

Deze gevoelens kunnen komen en gaan, zoals bij stemmingswisselingen, maar ze kunnen ook langere tijd aanhouden.

OvergangWijzer
Zelftest

Twijfel je of je al in de overgang zit? Onze zelftest helpt je om je klachten te begrijpen en inzicht te krijgen in de fase waarin je zit.

Doe de test

Deel jouw ervaring

Door jouw verhaal te delen, help je andere vrouwen om herkenning te vinden en zich minder alleen te voelen in de overgang. Wil je jouw ervaring met ons delen?

Waarom ontstaan sombere gevoelens in de overgang?

Somberheid in de overgang heeft meestal meerdere oorzaken. Hormonale veranderingen spelen een belangrijke rol, maar ook slaap, stress en levensomstandigheden tellen mee.

Veranderende hormonen

Tijdens de overgang verandert de aanmaak van oestrogeen en progesteron. Deze hormonen hebben invloed op je zenuwstelsel en op stofjes in je hersenen die betrokken zijn bij je stemming, emoties en hoe je met stress omgaat.

Als deze hormonen schommelen of afnemen:

  • kun je je emotioneel kwetsbaarder voelen
  • kunnen negatieve gedachten sneller de overhand krijgen
  • kan je veerkracht tijdelijk afnemen

Slecht slapen en uitputting

Tijdens de overgang slapen veel vrouwen slechter, onder andere door hormonale veranderingen zoals een daling van progesteron. Opvliegers, nachtelijk zweten en onrust kunnen dit verder versterken, wat uiteindelijk kan leiden tot uitputting. Vermoeidheid maakt je gevoeliger voor sombere gevoelens en kan het moeilijker maken om positief te blijven.

Stress en mentale belasting

De overgang valt vaak samen met een levensfase waarin veel samenkomt: werk, zorg voor kinderen of ouders, verwachtingen en verantwoordelijkheden. Als je lichaam door hormonale veranderingen minder goed herstelt van stress, kan somberheid makkelijker ontstaan. Een veelvoorkomende valkuil is om te denken: “ik heb het gewoon druk” of “zo heb ik het altijd al gedaan”. Maar wat eerder nog lukte, kan in de overgang ineens zwaarder voelen en om een andere aanpak vragen.

Somberheid of depressie: wat is het verschil?

Somberheid en een depressie zijn niet hetzelfde, maar ze kunnen wel op elkaar lijken.

Somberheid in de overgang

  • komt vaak in golven
  • wisselt in intensiteit
  • hangt samen met hormonale veranderingen en andere klachten
  • kan verbeteren met leefstijl, ondersteuning of hormonale behandeling

Depressieve klachten

  • houden langer aan
  • beïnvloeden je dagelijks functioneren sterk
  • gaan vaak gepaard met gevoelens van hopeloosheid of leegte
  • vragen meestal om professionele begeleiding

Ook is het mogelijk dat depressie weer de kop opsteekt als je dit eerder hebt gehad of juist verergert door de overgang. Twijfel je waar jouw klachten onder vallen? Dan is het altijd verstandig om dit te bespreken met een psycholoog met kennis van de overgang.

→ Bekijk ook onze samenwerkende experts.

Belangrijk: Gaat het echt niet goed? Neem contact op met je huisarts, de crisisdienst of bel 113 als je aan zelfdoding denkt. Er is hulp voor je!

Wat kun je doen bij somberheid in de overgang?

Somberheid kan zwaar voelen, maar er zijn stappen die kunnen helpen om weer meer ruimte en licht te ervaren.

Praktische stappen

  • Zorg voor structuur: regelmaat in slapen, eten en bewegen geeft houvast
  • Beweeg dagelijks: beweging heeft een bewezen positief effect op je stemming en helpt je brein beter met stress om te gaan
  • Wees mild voor jezelf: je hoeft niet “door te zetten” als het niet gaat
  • Blijf verbinden: ook als je daar weinig zin in hebt

Ondersteuning en begeleiding

Veel vrouwen hebben baat bij:

  • gesprekken met een psycholoog of coach
  • begeleiding door een overgangsconsulent
  • aandacht voor ontspanning en stressvermindering
  • hormoontherapie (HST), wanneer klachten duidelijk samenhangen met de overgang

Wat helpt, verschilt per persoon. Het belangrijkste is dat je je klachten serieus neemt.

Wanneer is het belangrijk om extra hulp te zoeken?

Het is belangrijk om hulp te zoeken als:

  • je somberheid weken tot maanden aanhoudt
  • je nauwelijks energie hebt om de dag door te komen
  • je je leeg of hopeloos voelt
  • je het gevoel hebt dat je vastloopt

Je hoeft hier niet alleen doorheen. Hulp vragen is geen teken van zwakte, maar van zorg voor jezelf.

→ Lees meer over de verschillende soorten professionele hulp & begeleiding tijdens de overgang

In gesprek met je huisarts

Als sombere gevoelens langer aanhouden of je dagelijks leven beïnvloeden, is het belangrijk om dit te bespreken met je huisarts. Niet iedere huisarts herkent somberheid direct als overgangsgerelateerd, zeker bij vrouwen onder de 45 jaar.

Een goede voorbereiding kan helpen om je klachten helder te verwoorden en samen te onderzoeken wat voor jou passend is, zonder meteen te focussen op medicatie.

→ Download de checklist ter voorbereiding op een gesprek met je arts

Inzicht vraagt soms tijd

Somberheid kan ervoor zorgen dat je jezelf en de wereld anders ervaart. Begrijpen wat er speelt en ontdekken wat jou helpt, kost tijd.

Als gevoelens zwaar blijven, is het belangrijk om dit serieus te nemen en ondersteuning te zoeken. Je hoeft hier niet alleen doorheen.

Snel duidelijk: 4 vragen over somberheid in de overgang

Ja. Veel vrouwen ervaren sombere gevoelens tijdens de overgang, vaak in combinatie met andere klachten zoals slecht slapen of stemmingswisselingen.
Dat verschilt per vrouw. Bij sommigen verdwijnen de klachten vanzelf, bij anderen houden ze langer aan en helpt extra ondersteuning.
Nee. Somberheid kan wisselend zijn en samenhangen met de overgang. Bij langdurige of ernstige klachten is het belangrijk om verder te kijken.
Een combinatie van leefstijl, ondersteuning, begeleiding en soms hormonale behandeling kan helpen.

Gerelateerde artikelen

Gerelateerde artikelen

Powered by GKR